سطوح فراغت بهم‌رسانيد ، و در دروس خارج نيز بمرتبهء عاليه نائل گرديد . آنگاه هجرت بنجف فرمود و مدت بيست سال در نزد مرحوم ميرزاى رشتى و حاجى ميرزا حسين خليلى و ملا لطف اللّه مازندرانى و فاضل شربيانى و فاضل ايروانى و حاجى شيخ محمد حسن مامقانى و ميرزاى شيرازى و شيخ محمد حسين كاظمينى و حاجى شيخ محمد طه نجف و ملا محمد كاظم خراسانى درس خواند ، و در سنه 1308 از همهء آنها باجازت روايت سرافراز گرديد ، چنان‌كه هم در آدينه 27 ع 2 سنه 1302 از مرحوم حاجى نورى روايت نموده ، و در خلال اين احوال در خدمت مرحوم ملا حسينقلى همدانى بتهذيب اخلاق و تكميل نفس پرداخته تا از خواص اصحاب وى گرديد ، و پس از فوت او بهمدان بازگشت و بلوازم دينى و وظايف علمى پرداخت ، و كتب بسيارى در حديث و رجال و غيره تأليف كرد از اين قرار : اول كتاب « ابهى الدرر » در تكملهء كتاب « عقد الدرر » در أخبار منتظر تأليف ابو بدر يوسف ابن يحيى شافعى سلمى . دويم كتاب « اعلان الدعوه » در تكملهء كتاب « الدعوة الحسينيهء » خودش كه اينك ذكر مىشود . سيم كتاب « ايضاح الخطإ » در قبايح استبداد . چهارم كتاب « ايضاح المرام » در امر امام ( ع ) يعنى در غيبت . پنجم كتاب « بدر الامه » در جفر ائمه ( ع ) . ششم كتاب « بسط النور » در ترجمهء « كتاب النور » خودش كه اينك ذكر مىشود ، بپارسى . ششم كتاب « البيان » در حقيقت ايمان . هفتم « ترجمهء كتاب تسديد المكارم » خودش كه اينك ذكر مىشود ، بپارسى . هشتم كتاب « تسديد المكارم و تفضيح الظالم » در بيان مواردى كه در كتاب « مكارم الاخلاق » شيخ طبرسى در چاپ مصر تحريف شده كه آنها را بصفحه و سطر تعيين كرده و كتاب بزرگى شده و چندين نفر از علماء چون ميرزاى رشتى و حاجى ميرزا حسين حاجى ميرزا خليل و ميرزاى شيرازى و حاجى شيخ محمد طه و ملا محمد كاظم خراسانى و سيد محمد كاظم يزدى بر آن تقريظاتى نوشته‌اند ، انجام تأليف آن ع 1 سنه 1311 . و پس از آن كه چندين مرتبه « مكارم » مرقوم در ايران بطور صحيح چاپ شده و در حواشى اشاره بتحريفات چاپ مصر نموده‌اند همه مأخوذ از آن كتاب است ، و شنيدى كه خود آن را بپارسى ترجمه كرده و نيز كتابى در تلخيص آن نوشته چنان‌كه بيايد « 1 » .

--> ( 1 ) رجوع بصفحات اول و آخر « مكارم الاخلاق چاپ سنگى تهران در 1314 ق » فرمائيد . م .